Impromptus Schuberta są zebrane w dwóch zbiorach po cztery: op. 94 i op. 142 (w powszechnie stosowanym dziś katalogu Deutscha oznaczone numerami D 899 i D 935). Nazwę, nadaną najpierw przez Tobiasa Haslingera, wydawcę dwóch pierwszych utworów z op. 90, przejął Schubert dla obu zbiorów, z zachowaniem w autografie ciągłości numeracji od 1 do 8. O podziale zadecydowała prawdopodobnie propozycja wydawnictwa Schott z Moguncji, ale kompozytor nie doczekał już jej konkretyzacji i drugi zbiór Impromptus został wydany w Wiedniu, jedenaście lat po jego śmierci, jako op. 142 (nb. przez owego Antona Diabellego upamiętnionego wariacjami Beethovena).
W 4 impromptus op. 142 z łatwością można odnaleźć wiele charakterystycznych cech stylu Schuberta. Śpiewny temat w nr 2 (Allegretto As-dur) przypomina o Schubercie-pieśniarzu, a część środkowa, oznaczona jako Trio, z uporczywie akcentowaną synkopą w basie i triolową figuracją wznoszącą się i opadającą jedną falą, nabiera w tym pieśniowym kontekście charakteru balladowo dramatycznego komentarza. Specjalnie wyróżnia się nr 3, gdyż są to wariacje, a więc forma niezwykle rzadko stosowana w cyklach drobnych utworów fortepianowych. Temat został wzięty z muzyki do Rosamundy, Księżniczki Cypru (z antraktu po 3. akcie). Po zwiewnej V wariacji Schubert powraca do niego w wolnym, lirycznie wybrzmiewającym zakończeniu. Ostatnie Impromptus to wdzięczne scherzo w metrum 3/8. Figuracje biegną często do najwyższego rejestru, a przed repryzą tematu ruch szesnastkowy zostaje zatrzymany pięciokrotnie pauzami generalnymi. Gama biegnąca w dół przez całą klawiaturę zamyka cykl wirtuozowskim efektem.

Adam Walaciński