Johann Sebastian Bach - Partita h-moll BWV 831

Utwory klawesynowe Jana Sebastiana Bacha pochodzą głównie z lat spędzonych przez kompozytora w Weimarze i w Köthen. Opublikowane zostały przez niego jednak te skomponowane już w Lipsku, a wśród nich partity i Wariacje Goldbergowskie. Pierwszą partitę lipski kantor wydał w roku 1726, w latach następnych komponował kolejne, publikując je w dwóch częściach Klavierübung. „Übung” oznacza w tym przypadku, co podkreślają badacze muzyki kompozytora, nie tyle „ćwiczenie”, ile „rozrywkę” czy „przyjemność”. O drugiej części zbioru, która ukazała się w roku 1735 u Christopha Weigla w Norymberdze, kompozytor napisał, iż zawiera Koncert (BWV 971) w stylu włoskim i Uwerturę (BWV 831) w stylu francuskim, przeznaczone na klawesyn z dwoma manuałami.
Bach nazwał swój utwór Uwerturą w stylu francuskim, wzorem uwertur orkiestrowych kładąc nacisk na część pierwszą, z fugowanym szybkim odcinkiem środkowym, obramowanym odcinkami o poważniejszym charakterze. Zgodnie z porządkiem suitowym, utrwalonym w epoce baroku, Partita h-moll (taka przyjęła się nazwa tego utworu, reprezentującego gatunek francuskiej suity) składa się z już wspomnianej Uwertury i szeregu stylizowanych tańców – tu dziewięciu, zwieńczonych częścią zatytułowaną Echo, będącą wspaniałym przykładem gry na dwóch manuałach klawesynu.
Taneczne części Partity cechują się prostotą faktury i bezpośredniością muzycznego wyrazu: finezyjne Courante, o którym to tańcu Johann Mattheson pisał, że winien oddawać uczucia „słodkiej nadziei” i dwa radosne gawoty sąsiadują z oboma menuetowymi Passepied, a uintensywniona emocjonalnie Sarabande kontrastuje z dwoma Bourée i błyskotliwym Gigue, winnego, według Szekspira, nosić znamiona „dzikiego i żywiołowego”. W tekście Partity h-moll Bach wpisał określenia piano i forte. Kontrastujące odcinki są jednak dłuższych rozmiarów i zmiany następują w kluczowym momentach utworu, podkreślając jego logicznie zaplanowaną dramaturgię.


Małgorzata Janicka-Słysz


 

Wyszukaj

Festiwal Krzysztofa Pendereckiego
Galeria plakatów